In normale omstandigheden groeit een kind op bij zijn ouders tot hij of zij als jongere geleidelijk aan meer en meer op eigen benen gaat staan. Soms loopt het anders.

Ernstige moeilijkheden in gezinnen kunnen met zich meebrengen dat ouders de opvoeding van hun kinderen niet meer aankunnen en dat kinderen of jongeren niet meer thuis kunnen wonen. Meer en meer ook worden we geconfronteerd met vragen voor jonge vluchtelingen die volledig op zichzelf aangewezen zijn.
Opvang in een ander gezin kan dan een oplossing bieden. Dit is pleegzorg.

Enkele voorbeelden van voorkomende probleemsituaties: 

• verwaarlozing van kinderen als gevolg van onmacht van de ouders, of omdat dat zij overspoeld worden door tal van problemen (materieel, sociaal, justitieel, ...)
• ouders slagen er niet in een minimum aan stabiliteit te bieden aan hun kinderen
• verslavingsproblemen van ouders
• kinderen die slachtoffer zijn van misbruik of mishandeling door de ouders of wiens ouders hen hiertegen niet (kunnen) beschermen
• conflicten van ouders met hun kinderen die escaleren
• ziekte of overlijden van ouders
• jonge vluchtelingen die volledig op zichzelf aangewezen zijn.

Binnen het kader van het agentschap Jongerenwelzijn (waarvoor Kiezen voor kinderen VZW een erkenning heeft) wordt de beslissing tot pleegzorg genomen door het Comité voor Bijzondere Jeugdzorg (CBJ) of door de Jeugdrechtbank (JRB).

De reden voor een plaatsing kan heel verschillend zijn, maar altijd gaat het erom dat de opvoeding en de ontwikkeling van het kind/jongere in het gedrang komt door de probleemsituatie waarin zij zich bevinden.
Ook de duur van een plaatsing kan heel uiteenlopend zijn, van enkele maanden tot een hele jeugd.

Er is een onderscheid tussen netwerkpleegzorg en bestandspleegzorg. Bij netwerkpleegzorg is er, voor de plaatsing, reeds een band (familie- of kennissenkring) tussen het pleeggezin en het kind.
Bij bestandspleegzorg kennen pleeggezin en kind mekaar vooraf niet.